Вечер тема

Американската култура на оружје и масовните убиства

САД ги комеморираат седумнаесет луѓе кои починаа на 14 февруари, кога 19-годишниот поранешен ученик изврши масакр во едно училиште во Флорида.

И покрај очекувањата, во неговиот официјален говор по масакрот, американскиот претседател Доналд Трамп не ја истакна потребата за построги закони за оружје. Републиканиот претседател на Претставничкиот дом Пол Рајан, дури ги повика Американците да не се започнува нова дискусија за тие закони, а повеќето од коментаторите во светот едноставно се затечени од ваквиот одговор од властите на САД.

Целото сценарио е премногу познато. Во средата попладне, 19-годишен вооружен со полуавтоматска пушка влегол во неговото поранешно училиште и почнал да пука. Учениците и наставниците се обиделе да се заштитат од истрелите во ходници и училници. Сцените од овој настан и слични како овие, се познати уште од средината на деведесеттите години: тела на тинејџери кои лежат во локви крв, додека нивните колеги врескаат од страв и неверување дека тоа им се случило. Бројот на мртви, дури 17, е најкрвавиот масакр по оној во Sandy Hook во 2012 година кога 20 годишник застрела дваесет деца и шест возрасни лица пред да си го одземе животот.

Масовните убиства се чини дека станаа карактеристика на американскиот секојдневен живот. Масакрот во Паркленд, северно од Мајами, е седмиот по ред годинава кој вклучува фатални исходи со мртви или повредини во САД.

Седми - пред средината на февруари! Во таква ситуација, државата има голема потреба од државно водство. За жал, Доналд Трамп, човек кој не поседува емоционални способности или моќ да се соочи со моќното оружено лоби, не е тој државник. Исто како него, и другите републикански лидери во Конгресот само нудат молитви и сочувство, но тие немаат моќ да се справат со вистинскиот проблем на оружјето во американското општество.

Самото оружје не е во срцето на овој американски проблем, ниту технологијата е дел од одредена американска криза. Проблемот е што нивото на убиства со огнено оружје во САД е далеку поголемо од било кое друго место во светот. Во однос на соседна Канада, има шест пати повеќе убиства со огнено оружје, а 16 пати повеќе отколку во Германија. Далеку понапред со намалување на бројот на убиства со огнено оружје се различни европски земји и Австралија, кои имаат забрана или барем силно ограничување за носење на огнено оружје. Релативно кажано, набавка на оружје во САД е само лесно како во некои африкански и азиски земји, и сето тоа само затоа што на владејачката елита е наклонета да и помогне на оружената индустрија во добивање на огромни профити - дури и по цена на животот на своите граѓани.

Самиот Трамп имал такво мислење, но тој лесно бил "купен" во предизборната кампања. На Националната конвенција на републиканците во јули 2016 година, тој вети дека, криминалот и насилството ќе заврши до почетокот на јануари 2017 година. По преземањето на функцијата, вети дека ќе им дојде крај на масакрите, но неговите акции само во првите години на власт доведеа до зголемување на вооруженото насилство. Неговиот штаб доби $ 30 милиони од националната пушкарска асоцијација (National Rifle Association), а со тоа Белата куќа одлучи да ги укине одредбите од времето на претседателот Барак Обама, со кои тешко можеше да се продаде оружје на луѓето со ментални болести. Во април 2017 година, Трамп стана првиот претседател на власт кој го посети ова здружение и одржа говор таму. Ним сигурно не им рекол дека во 2017 регистрирани се 11.686 смртни исходи од користење на огнено оружје, што претставува зголемување од 12 отсто во споредба со 2016 година. Од таа бројка, 273 луѓе беа убиени во масовните масакри.

Идната дебата веќе има своја позната рутина. Родителите, локалните заедници, водачите на Демократската партија и еден куп од американската левица ќе почнат да го изразуваат своето противење на лесна набавка на оружје, а одговорот на Републиканската партија ќе биде дека не постои закон за забрана за стекнување, како и дека Уставот на САД му го обезбедува правото на секој американски државјанин да поседуваат по едно огнено оружје . Медиумите ќе зујат за оваа дебата додека Трамп повторно не напише нешто на Твитер, додека носителите на одлуки не го отстранат од Овалната канцеларија, па целата работа за некое време ќе се заборави - се до следниот поголем масакр.

Ова е американска реалност која се претвора во вистински ужас, додека САД е држава која буквално ги убива своите деца. А секој убиец делува во името на идентитетот и културата на земјата што им дава такво право на сите нејзини граѓани. Ова право да носат оружје е дел од Уставот на САД од 1787 година, во време кога Америка беше нешто сосема поинаква отколку што е денес. Извесно е дека законодавците, како и авторите на амандманот немале во предвид дека овие оружје ќе убиваат ученици или дека Америка ќе има метал детектори на сите страни, така што дури и ќе пишува дека е забрането да се носи оружје во барови. Во времето на пишувањето на Уставот, САД беа во војна со Британската империја и се потпираа на сите форми на одбрана од колонијалните сили.

Безбедност на Америка од странски сили денес, секако, не е таква што нејзините граѓани мора да носат пиштоли, полумитралези, базуки и митралези во сите краеви на земјата да ги заштитат своите животи и нивниот имот.

Наместо разумен развој на уставната категорија, Американците имаат развиено култ за оружје и смртта што го урна стариот "американскиот сон" и придонесе за силна де-христијанизацијата на САД, бидејќи никој во Америка нема веќе чувство на сигурност и секој се плаши од секого. Во рамките на оваа несигурност, огненото оружје самото по себе стана идол, толку многу во општеството што секој е подложен, вклучувајќи ги и предаторските политичари. Моралните институции, вклучувајќи ги и политичките и религиозните институции, исто така, се компромитирани, бидејќи или се согласуваат со право да носат оружје или не зборуваат за ова прашање и премолчно прифаќаат се поголем број луѓе убиени на американски улици.

Американскиот историчар Ричард Хофстадтер оваа американска љубов за оружје ја нарече "култура на оружје", и верува дека носењето оружје и славење на друштва за слобода за носење оружје - дел од американската наследство. Според него, САД е единствената индустриска земја која законски поседува пушки и пиштоли во толку голем број. Тоа беше во 1970 година, а денес се чини дека оваа култура на оружје се зголеми за да ги надмине сите граници.

Американскиот политички научник Роберт Спицер открил дека модерната американска култура на оружје се базира на три фактори: пролиферацијата на оружје од најраните денови на американската нација, врската помеѓу личното поседување оружје и револуционерната историја и пограничната историја на земјата и културната митологија поврзана со оружје натрупано на големи граници и во модерниот живот. Сето тоа е дел од американското наследство, што не е разбирливо во европските земји, но мора да се земе предвид, дека Американците се обвинуваат дека не сакаат да спречат масовни убиства во американските училишта.

Време е за голема катарза на американската нација, или - како што многу теоретичари предвидуваат цел век - падот на американската цивилизација.

Поврзани

Најнови вести

Коментари