Украина е еден од најголемите производители на житни култури во светот.

Но, житото и сончогледот се заробени во силоси бидејќи извозот преку пристаништата е невозможен. Тешко е по копно. Цените растат, а на Африка и се заканува глад, пишува DW.

„Нема решение за кризата со храна без земјоделски производи од Украина“, предупреди неодамна генералниот секретар на ОН, Антонио Гутереш.

Тој се надева на некаков договор со Русија и покрај војната.

Шефот на Светската програма за храна на ОН, Дејвид Бисли, рече дека веќе не се работи само за Украина, туку и за најсиромашните земји во светот.

„Го молам претседателот Путин, ако воопшто има срце, да ги отвори пристаништата.“

Досега таа организација на ОН има добиено половина од залихите на жито во Украина. Но, има силоси полни со никаков начин за извоз на жито од земјава.

Море полно со мини

Главното пристаниште Одеса е практично отсечено.

„Некои товарни бродови беа погодени од Русите“, вели Петр Обучев од градскиот совет на Црното Море за Канал 24.

„Има многу морски мини пред Одеса, преминот не е безбеден“.

Обучов не верува во брзи решенија како што е формирање на морски коридор.

„И за војната да заврши денес, ќе ни треба најмалку половина година да го исчистиме морето и повторно да го стартуваме пристаништето“, рече тој.

Пред војната, Украина извезуваше шест милиони тони жито и семки од сончоглед месечно преку своите пристаништа.

Сега, само во Одеса, има 57 бродови со околу милион тони жито кои би можеле да пропаднат.

Сопственикот на едно пристаниште вели:

„Апсолутно е мирно. Само галеби и гаврани. Пет илјади работници не се на работа“.

„Во пристаништето Одеса видов силоси полни со пченица и пченка, подготвени за извоз“, го опиша претседателот на Европскиот совет Шарл Мишел што видел за време на посетата.

„Тоа има драматични последици за сиромашните нации. Ни треба глобален одговор.“

Помош од Романија

Мала помош пристигнува преку блиската Констанца, романско пристаниште на Црното Море.

Досега таму со бродови преку Дунав, возови и камиони се пренесени околу 240.000 тони украинско жито за да се извезе понатаму.

„Ние некако успеваме со голема мака“, вели Виорел Панаит од компанијата што управува со пристаништето.

Но, како што додаде, потребна е многу повеќе опрема и време за поголеми количини храна да се пренесат преку Констанца.

Пристаништето веќе има многу работа, бидејќи извезува 25 милиони тони жито годишно од Унгарија, Србија и Австрија.

Но, украинското производство е далеку поголемо од тоа.

Земјата е еден од петте најголеми производители на житни култури во светот.

Околу 400 милиони луѓе во светот јадат украински производи.

Во наредните месеци треба да се пријават околу 20 милиони тони житни култури, за да има простор за следната сеидба – која во воени услови секако ќе биде помала.

Проблем со железницата

Брисел упати апел до сите членки на ЕУ да направат достапни камиони, вагони и дигалки за да може пченицата и сончогледот да се извезуваат по копнен пат.

Но, тешкотиите започнуваат поради ширината на патеката.

Во поранешниот Советски Сојуз, шините се оддалечени десет сантиметри од остатокот од Европа. Тоа значи дека стоката мора повторно да се вчита/претовари на граница.

Се проценува дека европската железничка мрежа може да прифати само еден милион до два тони украински житарки месечно.

Покрај тоа, во моментов има 16 до 30 дена чекање на границите на ЕУ за увоз, па Брисел апелира до членките да ги намалат бирократските пречки.

Транспортот од Полска оди до Гдањск на Балтичкото Море.

Литванија нуди да преговара за хуманитарен коридор за храна со Белорусија и да се вози до литванските балтички пристаништа.

И Литванија и Белорусија имаат иста ширина на патеката како Украина.

Одделот за карго на германските железници (Дојче Бан) вели дека ќе бидат потребни околу сто возови дневно до пристаништата на Северното, Балтичкото, Црното и Јадранското Море, за да се извезат украински житарки, а некои линии сè уште треба да бидат зајакнати.

„Сето тоа ќе биде исклучително скапо. А дополнителните трошоци за земјите кои купуваат храна, особено во Северна Африка или за организациите на ОН, се уште не се споменати“, додаваат од германската компанија.

Истовремено, Африка е зафатена од најголемата суша во последните четири децении.

Се проценува дека најмногу загрозени се околу дваесет милиони луѓе во Рогот на Африка.

Фото: Томас Питер