Спротивно од Европејците кои пазарат на интернет

Скопје нема да се засити од шопинг молови ни во наредната деценија

Во втората половина на 2017 година Скопје ќе добие уште два шопинг центра, а пазарењето во овој тип објекти најмалку и во наредната деценија ќе има предност пред шопингот во дуќаните на главните скопски пешачки зони.

Додека во развиените европски држави и САД трговските центри се изживеана работа и се помалку се место за основната намена - шопингот, во Македонија допрва се во експанзија. Иако нашиот пазар е мал, а куповната моќ на граѓаните е скромна, бројните содржини со кои е проследено шопингувањето, последнава деценија кај нас широко се отвораат вратите за новиот концепт на таканаречените молови.

Современи кина, ресторани, кафулиња, огромни маркети, фитнес-сали, сето тоа зачинето со пригодни приредби за деца, разни други манифестации, големи попусти во одредени периоди од годината, ноќно пазарување... Со овие бројни содржини поновите скопски молови си гарантираат исполнетост, продавниците во нив муштерии, а оставаат простор и за отворање нови.

Покрај Рамстор мол, Скопје Сити мол и Веро центар на крајот на 2017 година Скопје треба да добие уште два шопинг мола. Во изградба се Џеваир скај сити мол со големина меѓу Рамстор и Сити мол и Емпориум со големина колку Рамстор. Според анализата што ја направи консултантската фирма за недвижнини Фортон Македонија, македонските граѓани нема да се засистат од трговски центри ниту во наредните 10 до 15 години, иако тие во развиените европски држави се повеќе ја губат шопинг функцијата под притисок на пазарењето преку интернет.

- На пазарот на малопродажен простор се уште доминира сегментот на трговски центри со учество од 62 проценти. Следуваат реонските центри со 31 процент и галериите се учество од 7 проценти. Ова е европски тренд и најверојатно ќе се следи. Шопинг навиката ќе биде во молови и тие ќе имаат нагорен тренд барем во наредните 10 години, кога се повеќе ќе го исполнуваат пазарот со малопродажба. Интересно е тоа што во многу развиените земји моловите се повеќе ја губат улогата на шопинг дестинации, зашто се купува преку интернет и тие се повеќе стануваат места за забава. Но, тоа во Македонија нема да се случи ни во наредните 10 до 15 години, па шопинг моловите ќе бидат атрактивна дестинација, вели директорот на Фортон Македонија Влатко Богоевски.

Според него, трговските центри при пазарењето и понатаму ќе имаат предност пред дуќаните на главните улици, зашто во нив може да се закупува простор и се прави идеален микс со шопинг целини. Ист така, соодветно се климатизирани, па во нив може да се помине убав ден кога надвор температурата е плус 40 или е многу ладно.

Анализата на Фортон покажува дека во првата половина на оваа година нивото на слободен малопродажен простор во Скопје изнесувала 17,5 отсто, или незакупени биле 32.000 квадратни метри. Но, ова не се однесува на моловите туку на просторот на хај стритовите и на деловни објекти во згради. Во овој период Рамстор мол, Скопје сити мол и Веро го намалиле неизнајмениот простор. Но, се очекува дека најавената реконструкција на Градскиот трговски центар ќе влијае на зголемување на празниот малопродажен простор во Скопје за периодот кога ќе се одвиваат работите.

- Закупнините годинава останаа стабилни. Просечните примарни закупнини, односно оние за најдобрите локации во трговските центри се 39 евра. На вторите катови се пониски и изнесуваат од 17 до 20 евра, објаснува Богоевски.

Дуќаните на главната пешачка зона во Скопје, иако во голем дел се празни и се помалку атрактивни за купувачите од шопинг центрите, се уште држат висока цена. Локал од 80 до 100 квадратни метри на најдобрите локации во главните пешачки зони се издава за 30 евра квадрат.

Стабилни цени и стабилна понуда, исто како и кај малопродажниот во првата половина од годинава има и кај деловниот простор. Понудата е дополнета со нови 3.500 квадратни метри канцелариски простор, но пренаменет од малопродажен. Во вкупниот простор што го имаат бизнис центрите, од класа А се 35 проценти, а побарувачката е зголемена. Наспроти тоа, на повидок нема нови проекти, освен оној на Џеваир Холдинг, кој треба да донесе дополнителни 12.000 квадрати како бизнис центар, сместен на едно ниво на шопинг молот.

Фортон регистрира огромен раст на закупената деловна површина во првата половина од годинава во однос на истиот период лани и тоа за 94 проценти.

- Ако не се случеше политичката криза овој процент ќе беше многу поголем. Најпогоден од политичката криза беше секторот на деловен простор од причина што странските компании од ИТ-секторот и оние што отвораат кол центри најмногу донесоа одлуки да ги одложат своите инвестиции поради политичката криза. Овој сектор има голем раст, но е најпогоден од кризата, вели Богоевски

Toj додава дека цените на деловниот простор се стабилизирани на ниво од 2013-2014 година, па квадрат од класата А на премиум локација, значи во центарот на градот, се издава за 12 до 14,5 евра. Во другите делови на Скопје закупнината е од 10 до 12 евра за квадратен метар.
Странските инвестиции, покажува анализата на Фортон, го движат пазарот на недвижнини, кога се во прашање деловните згради, бизнис-центрите, малопродажните простории и трговските центри.

- Во втората половина на 2014 и првите три месеци од оваа година, додека не почна кризата, пазарот го движеа странските инвеститори. Странски компании покажаа голем интерес и дел од нив закупија простор, нотира Богоевски.

Годинава се забележува експанзија на изнајмување малопродажен простор за аптеки, но тоа треба да стивне зашто меѓу нив постои договор за поделба на пазарот. Според изнајмената површина предничат закупците на простор за салони за мебел и за маркети, кои заземаат по илјадници квадрати.

(С.Ву.)

Поврзани

Најнови вести

Коментари