Толку смртни случаи како во 2021 година не биле забележани во последните сто години. Зголемената смртност не била толку висока во ниту една друга европска земја, пишува ДВ.

Сепак, повеќето бугарски граѓани не сакаат да се вакцинираат. Само 29 отсто од луѓето имаат целосна заштита – најниска стапка на вакцинација во ЕУ. Противниците на вакцинацијата постојано и неуморно протестираат. Се чини дека земјата моментално ја губи борбата против короната и омикрон бранот.

Стотици граѓани се собрале пред зградата на парламентот во Софија минатата среда (12-ти јануари) на протест против таканаречениот зелен пасош. Документот, кој докажува дека некој бил вакциниран, заразен или тестиран, е воведен во Бугарија во октомври 2021 година. Во рестораните, кафулињата и трговските центри може да се влезе само со зелен пасош. На многумина им треба и за да можат да стигнат до работа.

На социјалните мрежи се рашири снимка од говор на еден од учесниците на демонстрациите: „Нема да го кажам своето име за да не бидам прогонуван од оние што седат во парламентот“, вели тој. „Студирам биологија шест години и затоа знам дека ова не е вакцина против корона! Тоа е експериментален коктел кој содржи чип и работи што ја уништуваат нашата слобода. Тие не контролираат преку системот 5G. Никој не треба да се вакцинира !”

Како и повеќето демонстранти, жената е поддржувач на Преродба, националистичка партија која е скептична за постоењето на коронавирусот. На изборите во ноември минатата година, партијата за првпат влезе во парламентот – со едвај пет проценти од гласовите.

Математичарот Петар Велков често се расправа на телевизија со членовите на Преродба и други кои го негираат постоењето на коронавирусот и кои не сакаат да се вакцинираат. Тој се обидува да објасни колку е важна вакцинацијата, но тоа не е лесно.

„Додека во другите земји, благодарение на вакцинациите и заштитните мерки, вработените во болницата имаа многу потребен одмор бидејќи бројот на пациенти и смртни случаи беше релативно мал, во Бугарија тоа не беше случај“, вели Велков за ДВ. Тој објаснува дека бранот омикрон пристигнал во време кога здравствениот систем веќе бил преоптоварен.

„Во Бугарија новиот бран започна со приеми во болници, а ги имаше пет до шест пати повеќе отколку на почетокот на претходните бранови. Затоа веќе имаме проблеми на одделенијата за интензивна нега.

И покрај рекордниот број заразени и починати, многу Бугари сè уште веруваат дека вакцината против корона е поопасна од самата болест.“ „Помалку од 30 отсто од возрасните во Бугарија се вакцинирани“, изјави за ДВ Димитар Ганев од Истражувачкиот институт Тренд. „Дваесет проценти од луѓето се невакцинирани, но планираат да го сторат тоа. А околу педесет проценти од луѓето се против вакцинација.

Движењето Преродба има корист од овие сомнежи. Против зелениот пасош се и речиси седумдесет проценти од Бугарите“, објаснува Ганев. „Кампањата против документот за вакцинација и овозможи на Преродба да влезе во парламентот.“ Евроскептичната и проруска партија, основана во 2014 година, претходно освои не повеќе од четири отсто од гласовите, а пред изборите во ноември минатата година, никој не предвидуваше дека ќе влезе во парламентот.

Додека од една страна противниците на вакцинацијата тврдат дека им се загрозени граѓанските слободи и права, а власта најавува заострување на мерките, од друга страна сме сведоци на јавни повици за војна и напади врз новинари.

За време на протестите на 12 јануари, пратениците на Преродба се обидоа да ги отворат вратите на парламентот во Софија за да можат демонстрантите да влезат. Неколку дена претходно, анкетата на новинарите покажа дека една третина од пратениците на Преродба биле вакцинирани. Лидерот на партијата Костадин Костадинов во неколку наврати ја нарече вакцината „експериментална течност“. Сега дава различни изјави и вели дека секој сам треба да одлучи дали ќе се вакцинира, вклучително и членовите на неговата партија.

„Уште на почетокот на пандемијата, кога пристигнаа првите вакцини, скептичните гласови во бугарската јавност беа гласни“, објаснува Ганев. Тој смета дека има историски причини за тоа. „Како дел од Отоманската империја, Бугарија го пропушти просветителството во 18 и 19 век. На моќта секогаш се гледа како на нешто туѓо. Историски гледано, ние се држевме на дистанца од власта многу долго време, дури и за време на комунистичкиот режим. А за многу луѓе, вели Ганев, и медицината и науката се дел од владата.

„Според многу истражувања, функционалната неписменост е широко распространета во Бугарија“, вели математичарот Петар Велков. „Ако некое лице не може да ги обработи достапните информации, тогаш тој или таа не може ниту да го процени ризикот, па дури и ризикот од несакани ефекти од вакцината во споредба со ризикот од инфекција со Ковид-19“. Покрај тоа, ширителите на теории на заговор се многу активни, дури и меѓу лекарите. Сето тоа, вели Велков, придонесува за ширење на стравот кај Бугарите.

Со цел да се намалат тензиите во јавната дебата, новиот премиер Кирил Петков ангажирал работна група која ќе разговара за мерките за коронавирусот. Покана била упатена и до претставниците на Преродба, одлука која била критикувана од многу набљудувачи во Бугарија.

За да ги поттикне постарите луѓе да се вакцинираат, владата на секој вакциниран пензионер му дава по 75 лева (околу 38 евра). Но, сето тоа изгледа како безнадежна борба. „Омикрон се шири многу брзо, а по првата доза од вакцината потребни се дваесет дена за да се прими втората доза. А само две недели после тоа се постигнува стабилен имунитет, способен да се спротивстави на вирусот. Но, кога омикрон ќе стане доминантен, бројот на заразени ќе се удвојува на секои два до пет дена“, предвидува Петар Велков за Дојче Веле.

„Затоа, врвот на бранот најверојатно ќе биде на почетокот на февруари. Значи, нема кампања за вакцинација која би можела навреме да влијае на овој бран“, убеден е Велков. Неговата прогноза е мрачна: „Голем дел од бугарското население ќе биде заразено со вирусот“.